Kontrolowane warunki
Zapewniamy stałą temperaturę, wilgotność i oświetlenie oraz eliminujemy obce zapachy w pomieszczeniu testowym.
Złoty standard testów sensorycznych w branży spożywczej i kosmetycznej
Z nami otrzymasz porównanie produktów, na którym możesz polegać. Każdy respondent dostaje próbki w identycznych naczyniach, w tej samej temperaturze, w kontrolowanej ilości i z określonym czasem ekspozycji, dzięki czemu różnice w ocenach wynikają przede wszystkim z produktu, a nie z warunków podania. Ma to szczególne znaczenie w branży spożywczej i kosmetycznej, w których nawet niewielkie różnice w otoczeniu mogą wpływać na oceny. Sprawdzisz, jak Twój produkt wypada w ślepym teście z konkurencją, jak konsumenci przyjmą nowy wariant smakowy i które cechy smaku, aromatu czy tekstury decydują o ich preferencjach. CLT da Ci najwięcej tam, gdzie precyzja pomiaru decyduje o powodzeniu produktu, a różnice między wariantami bywają subtelne.
Badanie CLT (Central Location Test) to odmiana testów produktów, w której respondenci oceniają produkty w jednej, centralnej lokalizacji, np. w studiu sensorycznym, laboratorium lub odpowiednio przygotowanej sali. Organizacyjnie jest bliskie hall testowi, ale w naszej ofercie oznacza wariant o wyższym stopniu kontroli warunków. Respondenci oceniają produkt ogólnie oraz jego cechy, np. smak, aromat, teksturę, wygląd i dźwięk (np. chrupkość), na standaryzowanych skalach. Wariant testu dobierzemy do Twojego pytania: w teście ślepym (blind test) respondent nie zna marki, w monadycznym ocenia jeden produkt, w parzystym porównuje dwa, w monadycznym sekwencyjnym ocenia kolejne produkty z rotacją kolejności, a w trójkątowym (triangle test) dostaje trzy próbki, w tym dwie identyczne, i wskazuje tę, która się różni. Test trójkątowy pokaże, czy konsumenci dostrzegają różnicę po zmianie receptury, a test monadyczny zmierzy akceptację produktu bez porównania z konkurencją. Ogólne wytyczne dla takich badań zawierają normy ISO 11136:2014 (testy hedoniczne z udziałem konsumentów) i ISO 8589:2007 (projektowanie pomieszczeń do analizy sensorycznej), a metody poszczególnych testów opisują standardy ASTM International w zakresie oceny sensorycznej, np. ASTM E1885 dla testu trójkątowego.
Otrzymasz wyniki opracowane statystycznie, m.in. za pomocą map preferencji (preference mapping), analizy korespondencji i analizy czynników wpływających na ocenę (key driver analysis). Pokażą Ci one nie tylko, czy nowy produkt jest lepiej oceniany przez konsumentów, ale też które cechy sensoryczne odpowiadają za preferencje i jak zmienić recepturę, aby zbliżyć produkt do ich oczekiwań. W analizie rozróżniamy dwa rodzaje danych. Konsumenci w CLT oceniają przede wszystkim akceptację produktu (ocena hedoniczna), a szczegółowy opis intensywności jego cech, czyli profil sensoryczny, przygotowuje panel przeszkolonych asesorów, np. metodą QDA (Quantitative Descriptive Analysis). Ogólne wytyczne dla takiego profilu zawiera norma ISO 13299:2016. Mapy preferencji łączą oba źródła i pokazują, które cechy produktu wiążą się z wyższymi ocenami konsumentów.
Badania CLT są droższe i bardziej wymagające logistycznie niż CAWI czy standardowy hall test, ponieważ potrzebują odpowiedniego zaplecza, np. kuchni do przygotowania próbek zgodnie z zasadami bezpieczeństwa żywności (HACCP) i sprzętu do porcjowania, a także przeszkolonego personelu. Kontrolowane warunki, które zapewniają porównywalność wyników, nie pokazują jednak, jak produkt sprawdza się przy codziennym używaniu. Jeśli potrzebujesz tej perspektywy, CLT uzupełnimy testem domowym, który pokaże doświadczenie z dłuższego użytkowania. Typowa próba w CLT to 80–200 respondentów, a dzięki pojemności naszych sal badanie przeprowadzimy sprawnie. Opisz nam swój produkt i pytanie badawcze, a zaproponujemy wariant testu i wielkość próby.
Źródła: ISO, doświadczenie Fieldstat
| Aspekt | CLT | Hall test | HUT (dom) |
|---|---|---|---|
Kontrola warunków |
Maksymalna (laboratorium) |
Wysoka (studio) |
Minimalna |
Temperatura i wilgotność |
Monitorowane (±1°C) |
Kontrolowane |
Brak kontroli |
Czas ekspozycji |
Standaryzowany |
Standaryzowany |
Dowolny |
Naturalne warunki użycia |
Nie |
Nie |
Tak |
Koszt na respondenta |
Wysoki (100–200 zł) |
Średni (60–120 zł) |
Średni (50–100 zł) |
Typowa próba |
80–200 os. |
100–300 os. |
80–150 os. na wariant |
Zapewniamy stałą temperaturę, wilgotność i oświetlenie oraz eliminujemy obce zapachy w pomieszczeniu testowym.
Dysponujemy sprzętem do precyzyjnego porcjowania, kontroli temperatury i standaryzowanej prezentacji próbek.
Omawiamy cele i produkty oraz dobieramy wariant testu (monadyczny, porównawczy, trójkątowy) i metody opisane w normach ISO i standardach ASTM.
Rekrutujemy respondentów według kryteriów kategorii (np. użytkownicy produktu, preferencje smakowe), a w razie potrzeby sprawdzamy ich wrażliwość sensoryczną.
Przygotowujemy próbki w kontrolowanych warunkach, kalibrujemy sprzęt i sprawdzamy procedurę neutralizacji smaku (cleansing protocol).
Prowadzimy testy z rotacją kolejności próbek (układ kwadratu łacińskiego), standaryzowanym czasem ekspozycji i bieżącą rejestracją danych.
Dostarczamy wyniki ocen konsumenckich, a w razie potrzeby profil sensoryczny QDA, mapy preferencji, key driver analysis i rekomendacje dla R&D.
W ofercie Fieldstat CLT to wariant hall testu z laboratoryjną kontrolą warunków, obejmującą regulację temperatury (±1°C), wilgotności i oświetlenia. Hall test ma mniej rygorystyczne wymagania i szersze zastosowania, np. w badaniach reklam, opakowań i ergonomii. W praktyce branżowej oba terminy bywają też używane zamiennie.
Standardowo testujemy 2-4 produkty w jednej sesji z rotacją kolejności. Przy większej liczbie wariantów stosujemy układ niekompletnych bloków (incomplete block design), w którym każdy respondent ocenia tylko część produktów.
Zapewniamy stałą temperaturę (±1°C), kontrolowaną wilgotność, neutralne oświetlenie (np. D65, odpowiadające światłu dziennemu), eliminację obcych zapachów i izolację akustyczną. Warunki są monitorowane i rejestrowane.
Typowa próba to 80-200 respondentów. Przy testach trójkątowych może wystarczyć 60-100 osób, a przy ślepym teście porównawczym z trzema produktami rekomendujemy co najmniej 150 respondentów.
QDA (Quantitative Descriptive Analysis) to metoda szczegółowego opisu cech sensorycznych produktu przez panel przeszkolonych asesorów. Wynikiem jest profil intensywności poszczególnych cech, np. słodycz 6/10, kwasowość 3/10, aromat owocowy 7/10. Profil sensoryczny jest szeroko stosowany w pracach R&D w branży spożywczej, a w połączeniu z ocenami konsumentów pozwala zrozumieć, co decyduje o preferencjach.
Normy i standardy dotyczące badań CLT i analizy sensorycznej:
Ta metoda jest często stosowana w następujących rozwiązaniach badawczych: